Woningzoekenden, kopers, hebben over het algemeen vijf belangrijke afwegingen bij hun aankoop, te weten: locatie, indeling, buitenruimte, algemene bouwkundige staat en sfeer. Met name sfeer is in de afgelopen 20 jaar steeds belangrijker geworden en is inmiddels een zeer bepalende factor bij de courantheid en de waarde. Voor een groot deel wordt die gevormd door het interieur. Daarbij kun je twee vormen onderkennen: de authentieke en de gecreëerde sfeer.

Authentiek is de sfeer die overeenkomt met de tijdgeest en de mode van het tijdsvak waarin het pand is gebouwd. Ervaring leert dat deze ook in een latere periode (opnieuw) mag zijn aangebracht. Zij past dan bij het huis: de detaillering, materiaalkeuze en kleurstelling liggen in het verlengde van de oorspronkelijke stijl. Dit soort sfeer is meestal tijdloos en niet gevoelig voor modetrends. In de praktijk komen wij grachtenpanden tegen die gerenoveerd zijn in de jaren zestig, en die nu nog steeds, zonder veel aanpassingen, voldoen aan de woonwensen van de gemiddelde koper. Een authentieke sfeer mag littekens hebben. Een contrasterende ingreep of een inmiddels 'authentieke' ingreep met een bepaalde tijdgeest, beperkt de courantheid niet.

Opvallend is dat huizen die worden verkocht in 'oude' staat vrijwel evenveel opbrengen als een pand dat recent is gerenoveerd. Reden waarom menig koper in authenticiteit een meerwaarde ziet, is vaak de verbeelding en de behoefte zich te onderscheiden.

Ook gecreëerde sfeer kan een meerwaarde hebben, maar deze blijkt minder duurzaam. Zelfs bij het werk van vormgevers en architecten. Soms wordt dit al na 5 jaar ingehaald door een nieuw modebeeld. Wat is bijvoorbeeld de duurzaamheid van een Piet Boon-interieur? In onze ervaring kort. Maar binnen een korte periode kan een gecreëerde sfeer toch een enorme meerwaarde geven.

Daarentegen kan een authentieke sfeer ook minderwaarde genereren. Bij de naoorlogse bouw wordt dit vooralsnog niet breed onderkend. Vintage is in, maar een fraai ontwerp uit de jaren '60 wordt als Spartaans en sober ervaren. Authentieke kleurstellingen met donker rood, groen en bruin wordt zeker niet als meerwaarde gezien. En indien de authentieke sfeer wordt beschermd door een monumentale status kan deze zelfs tot een waardevermindering lijden. Ondanks dat een koper niet het voornemen heeft de oorspronkelijke sfeer aan te tasten, kan de status op zich al afschrikken. De onzekerheid of een ingreep wel of niet wordt toegestaan leidt tot twijfel, en twijfel is een slechte raadgever bij het kopen van een huis.
Conclusie is dan ook dat een authentiek huis een meerwaarde heeft ten opzichte van een (niet authentiek) vernieuwd huis, maar dat authenticiteit ook een minderwaarde kan hebben, zeker als deze strikte, formele beperkingen meebrengt.

Kees Kemp, makelaar