Mienke Simon Thomas
Rotterdam, Uitgeverij 010, 2008
paperback, 272 pp, rijk geïllustreerd, € 24,50
isbn 978 90 6450 655 0

Aan het begin van de 21ste eeuw verschenen er verschillende publicaties waarin de interessantste, de mooiste of de opmerkelijkste vormgeving van de afgelopen eeuw was verzameld. Het ging echter steeds om producten. In Goed in vorm van dr. Mienke Simon Thomas, conservator decoratieve kunst en vormgeving in Museum Boijmans Van Beuningen staat de Nederlandse ontwerpcultuur in de 20ste eeuw in ruime zin centraal. Haar primaire aandacht gaat uit naar de culturele, economische en politiek-sociale context van de vormgeving en pas in tweede instantie naar de binnen die context figurerende producten en ontwerpers. Hoofdthema is de ontwikkeling van de vormgeving in de moderne Nederlandse industriële samenleving. Er wordt ingegaan op de verhouding tussen ontwerpers en fabrikanten, op de artistieke en morele opdrachten die ontwerpers zich zelf meenden te moeten stellen en op de discussies die zij daarover voerden in hun vakbladen. Ook komen inhoud en opzet van de ontwerpopleidingen aan de orde, evenals de rol van de Nederlandse overheid als subsidiegever en opdrachtgever. Ten slotte wordt de blik regelmatig gericht op de designkritiek en op het oordeel van de Nederlandse consument over vormgeving. Er is voor gekozen het onderwerp te benaderen aan de hand van vijf thema's. Het betreft onderwerpen of issues die centraal stonden in het denken over vormgeving en die zodoende het ideologische kader boden waarbinnen de ontwerpers hun werk deden.
Een belangrijk thema dat de Nederlandse vormgeving vrijwel de gehele 20ste eeuw blijft beheersen, is de behoefte om met een mooi ontwerp een betere wereld dichter bij te brengen. Mooi en lelijk zijn in Nederland vaak synoniem met goed en slecht. Simon Thomas noemt deze vormgeving die zich vooral richtte op de deugden eenvoud, eerlijkheid en doelmatigheid het 'Moralistische Modernisme'. Zij ziet het als een omissie dat in allerlei publicaties in het verleden de moreel gekwalificeerde 'goede' vormen altijd belicht worden, terwijl er weinig aandacht wordt besteed aan de 'massaproductie', terwijl die de leefcultuur het meest bepaalde. Of dat in dit boek wordt goedgemaakt, is de vraag, want het zijn toch weer vooral de 'mooi' en 'goed' vormgegeven objecten die in het goed leesbare en zeer informatieve Goed in vorm een plaats hebben gekregen.