De Vlerken, Bergen
De Vlerken, Bergen

Lopend onderzoek

Interieurhistorisch onderzoek in Nederland in vogelvlucht

SHNI Nieuwsbrief 0 - 2001 - Lopend onderzoek

01-12-2001

Onderzoekschool Kunstgeschiedenis
Interieurhistorisch onderzoek valt binnen de sectie Historische Binnenruimten van de Onderzoekschool Kunstgeschiedenis, een overkoepelend orgaan van universiteiten en enkele culturele instellingen. Monumentenzorg (rdmz) en de Rijksuniversiteit Leiden (rul) financierden de afgelopen jaren het onderzoeksproject 'Authentieke interieurafbeeldingen'. Het resultaat daarvan, de publicatie Het Nederlandse interieur in beeld 1600-1900 onder redactie van Prof. C.W. Fock en met medewerking van Prof. T.M. Eliëns, Dr. E.F. Koldeweij en Dr. H.H. Pijzel-Dommisse verschijnt in november 2001.
Bij het huidige interieuronderzoek wordt vooral gestreefd naar samenwerking tussen wetenschappelijk onderzoek en meer praktijkgericht onderzoek vanuit de monumentenzorg. Een zojuist gestart onderzoeksproject, een initiatief van de rul, rdmz en rkd, medegefinancierd door nwo vanuit subsidie digitalisering, betreft de inventarisatie van interieurschilderingen.

Andere universiteiten
Bij de vakgroepen Geschiedenis van andere universiteiten, zoals die van Amsterdam, Wageningen en Leiden, wordt onderzoek gedaan naar bewoningsgeschiedenis en materiële cultuur aan de hand van boedelinventarissen. Dit onderzoek leidde tot interessante publicaties en proefschriften als die van H.Dibbits, A.J. Schuurman en T. Wijsenbeek-Olthuis. Aan de Technische Universiteit Eindhoven vindt binnen het grootschalige project Techniek Geschiedenis in Nederland in de Twintigste Eeuw (tin-20) het promotie-onderzoek plaats van drs. Marja Berendsen. Dit historisch onderzoek naar de maatschappelijke inbedding van de moderne efficiënte keuken in Nederland in de periode 1890-1970 bevindt zich in een grensgebied tussen techniekgeschiedenis, consumptiecultuur en gender-analyse. Centraal in het onderzoek staat de rol van (huis)vrouwen bij de ontwikkeling van huishoudtechnologie en woningbouw, die vooral in de geschiedenis van de keuken duidelijk zichtbaar was.

Het Meertens Instituut
Het Meertens Instituut in Amsterdam bezit een data-bestand met honderden boedelbeschrijvingen, waar onderzoekers gebruik van kunnen maken. De werkgroep Boedelinventarissen is inmiddels opgeheven en opgegaan in de werkgroep Verhuizen, een initiatief van de Stichting Instituut Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek (siswo) o.l.v. H. Dibbits.

Praktijkgericht onderzoek
Bouw- en materiaaltechnisch onderzoek vindt plaats bij Monumentenzorg, bij de Stichting Restauratie Atelier Limburg (sral) en het Instituut Collectie Nederland. De postdoctorale restauratie-opleiding aan de sral heeft onder andere een 4-jarige opleiding tot restaurator van historische binnenruimten. De nadruk ligt op het onderzoek naar gebruikte materialen en kleuren. Het modulaire onderwijssysteem combineert kunsttechnologie, conserveringswetenschap en de praktijk van de conservering en restauratie voor de gangbare decoratiesystemen die te vinden zijn in Nederlandse historische binnenruimten. Binnen de faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft functioneert een afdeling Restauratie, Renovatie en Herontwerp, waarbij het interieur ook aandacht krijgt.